بررسی درخواست فعالان اقتصادی حوزه تولید و توزیع گوشت مرغ و مواد پروتئینی درخصوص اجرای سامانه سماتیم در استان با حضور نماینده شرکت پشتیبان این سامانه
سید محسن نصیرایی، مدیرتوسعه بازرگانی اداره کل جهادکشاورزی استان در جلسه کارشناسی که با محوریت کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند در روز دوشنبه مورخ ۱۶/۰۶/۱۴۰۵ برگزار گردید با تشریح روند اجرای سامانههای هوشمندسازی در استان اظهار کرد: نزدیک به یک سال است که پیگیریهای لازم برای اجرای این طرح انجام شده و در نهایت با همکاری شرکت «پرتو بیتا»، اجرای سامانه وارد فاز عملیاتی شده است. وی افزود: با وجود اقدامات انجامشده، فرآیند اجرایی تاکنون عمدتاً تا مرحله انتقال مرغ زنده به کشتارگاه پیش رفته و هنوز نتوانستهایم اجرای طرح را تا مرحله توزیع و خردهفروشی تکمیل کنیم؛ بنابراین لازم است موانع موجود با همکاری همه دستگاهها و فعالان این زنجیره برطرف شود. نصیرایی با اشاره به شرایط خاص اقتصادی کشور در یک سال گذشته، از جمله نوسانات بازار ارز، تحولات اقتصادی و شرایط ناشی از جنگ و درگیریها، گفت: با وجود این شرایط، انتظار میرفت در مدت نزدیک به یک سال، اجرای سامانه به نتیجه عملیاتی کاملتری برسد و فرآیند هوشمندسازی تا سطح خردهفروشی پیش برود. مدیر توسعه بازرگانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی ادامه داد: بخشی از مسائل موجود به فرآیندهای اجرایی و هماهنگی دستگاهها، بخشی به کشتارگاهها و بخشی نیز به هماهنگی میان اتحادیه مواد پروتئینی، اتحادیه مرغداران و زنجیرههای تولید مربوط میشود. وی با اشاره به جلسات برگزارشده در ماههای اخیر اظهار کرد: در این مدت جلسات متعددی با کشتارگاهها و اتحادیههای مرتبط و همچنین شهرستانهای مختلف برگزار شده است و در یکی از جلسات اخیر، مقرر شد فرآیند ثبت سفارش بهصورت آزمایشی در شهرستان بیرجند و بدون انجام مراودات مالی اجرا شود تا ایرادات احتمالی سامانه و فرآیند کار مشخص و برطرف شود. نصیرایی افزود: اتحادیه مواد پروتئینی نیز آمادگی خود را برای اجرای این فرآیند آزمایشی اعلام کرده است و انتظار میرود با آغاز این مرحله، بخشی از ابهامات و مشکلات اجرایی برطرف شود. وی در ادامه به جلسه برگزارشده با درخواست نمایندگان زنجیرههای تولید استان از طریق اتاق بازرگانی و شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی اشاره کرد و گفت: در این جلسه که با حضور نمایندگان دستگاههای نظارتی برگزار شد، زنجیرههای تولید مسائل و دغدغههای خود را مطرح کردند. مدیر توسعه بازرگانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی تصریح کرد: هدف نهایی، تکمیل زنجیره هوشمندسازی از مرحله تولید و کشتار تا توزیع و خردهفروشی است و تحقق این هدف نیازمند همکاری و همراهی همه بخشهای مرتبط، از دستگاههای اجرایی و نظارتی گرفته تا کشتارگاهها، اتحادیهها، زنجیرههای تولید و شرکت مجری سامانه است.
رضا فروزانفر، نائبرئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند، در این نشست با تأکید بر ضرورت اجرای قوانین و مقررات بالادستی، اظهار کرد: اجرای قوانین بالادستی ضروری است، اما همزمان باید دغدغهها و مشکلات واقعی فعالان اقتصادی نیز مورد توجه قرار گیرد و سامانهها به جای ایجاد مانع، در مسیر تسهیل فعالیت تولیدکنندگان عمل کنند. وی با اشاره به افزایش تعداد سامانههای مورد استفاده در بخشهای مختلف اقتصادی افزود: اصل دولت الکترونیک و استفاده از سامانههای هوشمند مورد تأیید است، اما درخواست ما از دستگاههای اجرایی و نظارتی این است که سامانهها تا حد امکان تجمیع و یکپارچه شوند تا فعال اقتصادی برای انجام یک فرآیند مشخص، مجبور به ثبت چندباره اطلاعات در سامانههای مختلف نباشد. فروزانفر ادامه داد: امروز فعالان اقتصادی با دهها سامانه و فرآیند مختلف مواجه هستند که این موضوع علاوه بر اتلاف زمان و انرژی، احتمال خطا و بروز مشکلات اداری را افزایش میدهد. اگر یک مجموعه تولیدی در چند استان فعالیت میکند، منطقی نیست که در هر استان با سامانه یا فرآیند متفاوتی مواجه باشد؛ بنابراین انتظار میرود در سطح ملی، یک سامانه و فرآیند واحد برای زنجیره تولید و توزیع طراحی شود. نایبرئیس کمیسیون کشاورزی، صنایع غذایی و آب اتاق بیرجند با اشاره به شرایط فعلی صنعت طیور گفت: امروز فعالان صنعت مرغ با دغدغههای جدیتری مواجه هستند. تولیدکنندگان از ساعات ابتدایی صبح تا شب درگیر مسائل مختلف هستند و در شرایط فعلی، افزایش وزن مرغهای زنده، تکمیل ظرفیت سردخانهها و مشکلات جمعآوری و فروش مرغ، از مسائل مهم این صنعت است. وی افزود: در چنین شرایطی باید ابتدا مشکلات فوری صنعت مدیریت شود. بحث هوشمندسازی صنعت مرغ زمانی آغاز شد که شرایط اقتصادی، قیمتها و میزان حمایتها و یارانهها با شرایط امروز تفاوت داشت و اکنون لازم است اولویتهای این حوزه متناسب با واقعیتهای جدید اقتصاد و صنعت بازتعریف شود. فروزانفر تصریح کرد: امروز با توجه به ظرفیتی که در صنعت طیور کشور ایجاد شده، باید نگاه جدیتری به صادرات داشته باشیم. این صنعت طی سالهای گذشته با استفاده از حمایتها و ظرفیتهای ایجادشده رشد کرده و اکنون باید از این ظرفیت برای توسعه بازارهای صادراتی استفاده کنیم. وی با اشاره به ظرفیت بازار افغانستان اظهار کرد: اخیراً از وزارت جهاد کشاورزی نیز درباره موضوع صادرات مرغ زنده به افغانستان با ما تماس گرفته شد و این موضوع نشان میدهد که صورت مسئله و اولویتهای صنعت در حال تغییر است. فروزانفر با تأکید بر ضرورت بازنگری در مجموعه سامانههای موجود گفت: باید کل سامانههای مرتبط مورد بازنگری قرار گرفته و در چارچوب دولت الکترونیک، بهروز و یکپارچه شوند تا در نهایت یک پنجره واحد برای فعالان اقتصادی شکل بگیرد. وی افزود: برای نمونه، سامانه جامع انبارها و سایر سامانههای مرتبط باید به شکلی طراحی شوند که فعال اقتصادی اطلاعات خود را فقط یکبار وارد کند و دستگاههای مختلف، در صورت نیاز، همان اطلاعات را دریافت کنند. نایبرئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بیرجند ادامه داد: امروز تولیدکنندگان بهصورت روزانه اطلاعات و آمار تولید را در اختیار دستگاههای مربوط قرار میدهند، اما در برخی موارد با وجود ثبت اطلاعات در سامانه، مجدداً همان آمار از فعال اقتصادی مطالبه میشود. این موازیکاری باید با یکپارچهسازی سامانهها برطرف گردد.
فروزانفر با اشاره به موضوع شفافیت عملکرد واحدهای تولیدی در خراسان جنوبی گفت: در خصوص شفافیت عملکرد واحدهای تولیدی استان، شائبهای وجود ندارد. بخش عمده تولید در داخل استان انجام و همان تولید نیز در استان عرضه میشود. وی افزود: اطلاعات مورد نیاز دستگاههای اجرایی و نظارتی در استان نیز در دسترس است و هر زمان که مسئولان مربوطه نیاز داشته باشند، امکان دسترسی به اطلاعات وجود دارد؛ بنابراین شفافیت و دسترسی به اطلاعات نباید بهانهای برای ایجاد سامانههای متعدد و موازی باشد. فروزانفر با اشاره به فعالیت مجموعههای تولیدی در استانهای مختلف اظهار کرد: ما در سه استان فعالیت داریم، اما در هر استان با سامانه متفاوتی مواجه هستیم؛ یک جا «ستکاوا»، در جای دیگر «سماتیم» و در بخش دیگری «ساتیما» مطرح است. این تعدد سامانهها برای فعال اقتصادی مشکلات زیادی ایجاد میکند. وی پیشنهاد کرد: حداقل در حوزه زنجیرههای تولید، یک سامانه مشخص و واحد مورد استفاده قرار گیرد و افزود: در این زمینه مذاکراتی نیز در مجموعههای صنفی و تعاونی انجام شده و پیشنهاد ما این است که سامانه «ساتیما» به عنوان سامانه مرتبط با زنجیرهها فعال شود و اطلاعات زنجیرهها در همان سامانه ثبت و مدیریت شود. نایبرئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بیرجند خاطرنشان کرد: بیش از ۵۵ درصد جوجه کشور توسط زنجیرههای تولید تأمین میشود و بالغ بر ۴۵ درصد گوشت مرغ کشور نیز توسط زنجیرهها تأمین میشود. بنابراین صنعت بهصورت طبیعی به سمت توسعه زنجیرهها حرکت کرده و لازم است سیاستگذاری سامانهای نیز با این واقعیت هماهنگ باشد. وی ادامه داد: اگر قرار است استفاده از «ساتیما» برای زنجیرهها الزامی شود، بهتر است همان مسیر دنبال شود و از ایجاد سامانههای موازی مانند «سماتیم» جلوگیری شود؛ یا دستکم در شرایط فعلی، اجرای سامانهها در سطح مرغ زنده محدود بماند تا وضعیت عمومی اقتصاد و صنعت طیور مشخصتر شود. فروزانفر با تأکید بر ضرورت آموزش و پشتیبانی مناسب از کاربران سامانهها گفت: اگر قرار است سامانهای مبنای فعالیت قرار گیرد، باید آموزشهای لازم، فیلمهای آموزشی و راهنمای استفاده به شکل شفاف در اختیار فعالان اقتصادی قرار گیرد و مسیر مشخصی نیز برای دریافت و رفع ایرادات کاربران وجود داشته باشد. وی افزود: اعلام شده است که فیلمهای آموزشی بارگذاری شده و امکان ارتباط مستقیم فعالان با مسئولان مربوط نیز وجود دارد که اقدام مثبتی است، اما این ارتباط باید مستمر باشد و مشکلات مطرحشده تا رسیدن به نتیجه پیگیری شوند. وی همچنین بر ضرورت تعیین تکلیف هزینههای سامانهها تأکید کرد و گفت: باید مشخص باشد هزینههای دریافتشده بابت استفاده از سامانهها بر چه اساسی تعیین میشود. اگر سامانه با هدف تسهیل و هوشمندسازی ایجاد شده است، نباید هزینه جدیدی بر دوش تولیدکننده تحمیل کند.
فروزانفر در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع کیف پول و جریان نقدینگی اشاره کرد و گفت: در بحث کنترل جریان نقدینگی نیز باید به اختیار فعال اقتصادی توجه شود. حتی در مشهد که چند سال است این فرآیند در حال اجراست، محدودیت خاصی برای کیف پول ایجاد نشده است. وی افزود: اکنون بانک کشاورزی از ابتدای مسیر به دنبال هدایت جریان نقدینگی به سمت خود است، در حالی که سؤال این است که چرا باید از ابتدا برای فعال اقتصادی تعیین شود که نقدینگی خود را از چه مسیری هدایت کند؟ نایبرئیس کمیسیون کشاورزی، صنایع غذایی و آب اتاق بیرجند تصریح کرد: فعالان اقتصادی با توجه به سطح تسهیلات، خدمات بانکی و امکاناتی که بانکهای مختلف ارائه میکنند، باید بتوانند درباره مسیر جریان نقدینگی خود تصمیم بگیرند. اگر قرار است اقتصاد دستوری باشد، نباید تمام مسیر فعالیت اقتصادی نیز بهصورت دستوری تعیین شود. فروزانفر در پایان تأکید کرد: هدف همه ما ساماندهی بازار، افزایش شفافیت و هوشمندسازی فرآیندهاست، اما این هدف زمانی محقق میشود که سامانهها ساده، یکپارچه، قابل دسترس و متناسب با واقعیتهای تولید باشند. وی خاطرنشان کرد: هر فرآیند جدیدی که در حوزه سامانهها ایجاد میشود باید با هدف کاهش هزینه، کاهش زمان، افزایش بهرهوری و تسهیل فعالیت اقتصادی باشد و نباید به دغدغه یا مانع جدیدی برای تولیدکنندگان تبدیل شود.
محمد علی محمدی، مدیرعامل اتحادیه ماکیان، در این نشست با اشاره به تعدد سامانهها و هزینههای متفاوت استفاده از آنها، اظهار کرد: تعدد سامانهها علاوه بر تحمیل هزینه به مجموعههای تولیدی، موجب سردرگمی فعالان این حوزه شده است. بنابراین یکی از درخواستهای ما این است که سامانهها تا حد امکان ساماندهی شوند و تعداد سامانههایی که ارتباط مستقیمی با فرایند تولید ندارند، کاهش یابد تا تولیدکنندگان بتوانند از طریق تعداد محدودی سامانه امور خود را پیگیری کنند. وی با تأکید بر ضرورت کاهش هزینههای تحمیلشده به مرغداران افزود: بخش قابل توجهی از مباحث مطرحشده به هزینهها برمیگردد، چراکه استفاده از این سامانهها برای مرغدار هزینهبر است. باید بررسی شود که آیا امکان مدیریت سامانه به شیوهای مشابه سامانه بازرگان وجود دارد یا خیر. محمدی ادامه داد: در برخی موارد، تمامی حسابها و مبالغ از طریق سامانه منتقل میشود و موضوع رسوب منابع مالی نیز مطرح است؛ بهگونهای که ارقام و مبالغ درگیر، به مراتب بالاتر از چیزی است که در ظاهر به نظر میرسد. مدیرعامل اتحادیه ماکیان در پایان خاطرنشان کرد: درخواست ما این است که موضوع ساماندهی سامانهها و همچنین امکان واگذاری کامل سامانه مورد بررسی قرار گیرد. بنده اطلاعات تخصصی کاملی در این زمینه ندارم، اما معتقدم اگر امکان واگذاری سامانه وجود داشته باشد، میتواند به کاهش مشکلات و هزینههای فعالان این حوزه کمک کند.
درادامه هریک از نمایندگان زنجیره های تولید گوشت مرغ به بیان نظرات و انتظارات پرداختند.
آرش فیوضاتی، مدیر سامانه شرکت پرتو بیتا، به تشریح فرایند فعالیت سامانه، نحوه ثبت و تبادل اطلاعات، ابزارهای مالی و اقدامات انجامشده برای یکپارچهسازی سامانهها پرداخت. فیوضاتی با اشاره به مباحث مطرحشده درباره لایه خردهفروشی اظهار کرد: هدف اصلی سامانه در این بخش، ثبت و تبادل اطلاعات میان کشتارگاه، عوامل توزیع و فروشگاههاست و قرار نیست سامانه وارد فرآیندهای اجباری مالی فعالان اقتصادی شود. وی افزود: در لایه خردهفروشی، مبادلات مالی میتواند از طریق ابزارهای موجود بانکی و درگاههای پرداخت انجام شود و استفاده از این ابزارها اختیاری است. در معاملات با مبالغ بالاتر نیز ابزارهایی مانند کیف پول برای تسهیل مبادلات پیشبینی شده که استفاده از آنها نیز به انتخاب طرفین معامله بستگی دارد. مدیر سامانه شرکت پرتو بیتا درباره فرایند توزیع گوشت مرغ توضیح داد: پس از ثبت اطلاعات توسط کشتارگاه، میزان بار موردنظر به عوامل توزیع تخصیص داده میشود و عوامل توزیع نیز در مرحله بعد، بار را میان فروشگاهها توزیع میکنند. فروشگاهها میتوانند سفارش مورد نیاز خود را از روز قبل برای روز بعد ثبت کنند و با توجه به درخواست فعالان اقتصادی، امکان ثبت سفارش برای تحویل در همان روز نیز در سامانه ایجاد شده است. وی همچنین از ایجاد بخش آموزش در پروفایل کاربران خبر داد و گفت: با توجه به اینکه برخی فعالان اقتصادی با نحوه کار سامانه آشنایی کافی نداشتند، مجموعهای از فیلمهای آموزشی تهیه و در پروفایل کاربران بارگذاری شده است تا افراد بتوانند مراحل کار با سامانه را بهصورت تصویری فرا بگیرند.
فیوضاتی با اشاره به دغدغه فعالان اقتصادی درباره تعدد سامانهها اظهار کرد: اصل وجود سامانههای متعدد به دلیل تفاوت در کارکردها قابل اجتناب نیست، اما مشکل زمانی ایجاد میشود که سامانهها موازیکاری داشته باشند و به یکدیگر متصل نباشند. وی راهکار اصلی این موضوع را ایجاد پنجره واحد و یکپارچهسازی سامانهها دانست و افزود: تجربه وزارت جهاد کشاورزی نشان داده است که با ایجاد زیرساخت پنجره واحد، سامانههای مختلف میتوانند وظایف تخصصی خود را انجام دهند و اطلاعات مورد نیاز نیز میان آنها تبادل شود. مدیر سامانه شرکت پرتو بیتا تأکید کرد: سامانه باید بهعنوان یک ابزار در اختیار صنعت و حاکمیت قرار گیرد و نباید به مانعی برای فعالان اقتصادی تبدیل شود. هدف، ایجاد زیرساختی برای تسهیل فعالیت، افزایش شفافیت و دسترسی به اطلاعات دقیق است. وی درباره فعالیت شرکتهای زنجیرهای نیز گفت: یکی از دلایل ایجاد سامانه ساتیما این بوده است که شرکتهای زنجیرهای که در چند استان فعالیت دارند، مجبور نباشند فرایندهای مشابه را در چند سامانه مختلف انجام دهند. فیوضاتی افزود: در حال حاضر میان ساتیما و سماتیم ارتباط و تبادل اطلاعات برقرار است و اطلاعات مشترک میان دو سامانه منتقل میشود؛ بنابراین تلاش شده است فعال اقتصادی یک فرآیند را در یک سامانه انجام دهد و از ثبت چندباره اطلاعات در سامانههای مختلف جلوگیری شود. وی خاطرنشان کرد: این اتصال با هدف کاهش بار عملیاتی بر دوش فعالان اقتصادی ایجاد شده و تلاش میشود در استانهایی که سماتیم فعال است نیز همین رویکرد دنبال شود. مدیر سامانه شرکت پرتو بیتا در ادامه درباره دغدغه برخی فروشگاهها و خردهفروشان، بهویژه افرادی که به دلیل سن یا محدودیتهای فنی امکان استفاده مستمر از تلفن هوشمند را ندارند، گفت: برای این گروه نیز راهکارهای جایگزین پیشبینی شده است. وی افزود: امکان ثبت سفارش از طریق پیامرسان و همچنین ثبت سفارش تلفنی در نظر گرفته شده است تا فروشندگانی که امکان استفاده مستقیم از سامانه را ندارند نیز بتوانند سفارش خود را ثبت کنند. فیوضاتی با اشاره به مباحث مطرحشده درباره پرداختهای مالی تصریح کرد: ابزارهای مالی موجود در سامانه، صرفاً ابزار هستند و نه الزام. هر فعال اقتصادی میتواند متناسب با نیاز خود از ابزارهایی مانند پرداخت بانکی، کیف پول یا اعتبار استفاده کند. وی ادامه داد: در بخش خردهفروشی، امکان انجام پرداخت از حسابهای بانکی مختلف وجود دارد و در صورت نیاز استان به استفاده از ابزارهای مالی، زیرساخت لازم برای این موضوع فراهم است. وی با اشاره به استقرار نیروی پشتیبان در استان گفت: برای پشتیبانی از فعالان اقتصادی، نیروی مقیم در استان پیشبینی شده و خط مستقیم پشتیبانی نیز در اختیار کاربران قرار گرفته است تا مشکلات احتمالی در کوتاهترین زمان ممکن برطرف شود. فیوضاتی در پایان با تأکید بر رویکرد شرکت پرتو بیتا در اجرای سامانهها گفت: فلسفه ایجاد این سامانهها، ایجاد شفافیت و فراهم کردن اطلاعات دقیق برای فعالان اقتصادی و دستگاههای متولی است، نه ایجاد محدودیت یا افزایش بار اجرایی صنعت. وی افزود: قرار نیست سامانه جایگزین فعالان اقتصادی یا دستگاههای تنظیمگر شود؛ بلکه هدف این است که اطلاعات تولید، توزیع و عرضه بهصورت شفاف و بهروز در اختیار متولیان قرار گیرد تا امکان رصد وضعیت توزیع گوشت مرغ فراهم شود. مدیر سامانه شرکت پرتو بیتا همچنین از آمادگی برای اجرای مرحلهای سامانه در شهرستان بیرجند خبر داد و گفت: با توجه به حسابهای کاربری ایجادشده، میتوان در کوتاهمدت فرایند عملیاتی شدن سامانه در بیرجند را آغاز کرد و پس از اجرای اولیه، ایرادات احتمالی شناسایی و برطرف شود تا سامانه بدون ایجاد دستانداز در مسیر تولید و توزیع، به فعالیت خود ادامه دهد. وی تأکید کرد: هدف سامانه، ایجاد شفافیت است و نه ورود به حوزه تنظیم بازار یا تأمین؛ سامانه باید در خدمت سازمان، صنف و فعالان اقتصادی باشد و مسیر فعالیت آنها را هموارتر کند.
حامد عاطفی، مدیرعامل شرکت پرتو بیتا، در پاسخ به مسائل و ایرادات مطرحشده درباره سامانههای هوشمندسازی تولید و توزیع گوشت مرغ اظهار کرد: مسیر را انشاءالله هموارتر خواهیم کرد و اگر نکته دیگری هم وجود داشته باشد، ما در خدمت دوستان هستیم. از دوستان نیز بابت طرح مسائل و مشکلات موجود تشکر میکنم. وی افزود: فکر میکنم مطالبی که مطرح شد، بخشی از ابهامات را برطرف کرد. واقعاً اینکه این دو سامانه به یکدیگر متصل هستند، اتفاق بسیار خوبی است. البته لازم است این نکته را عرض کنم که سامانه «ساتیما» یک سامانه جامعتر است، اما در کنار آن یکسری باگها و ایرادات کوچک وجود دارد که باید برطرف شود. عاطفی ادامه داد: بنده در حوزه مرغ زنده فعالیت دارم و به صورت مستقیم با فرآیندهای این حوزه درگیر هستم. در کار با سامانه، یکسری ایرادات و مشکلات را مشاهده میکنم که به عنوان باگ یا محدودیت سامانه قابل طرح است. از طرف دیگر، مواردی وجود دارد که در سامانه «سماتیم» این محدودیتها وجود ندارد و بالعکس، سماتیم نیز در بعضی بخشها محدودیتهایی دارد که در ساتیما وجود ندارد. در مجموع، ساتیما از نظر ساختار و پوشش اطلاعات، سامانه جامعتری است.
وی با اشاره به یکی از محدودیتهای موجود در سامانه ساتیما گفت: به عنوان مثال، زمانی که یک خودرو برای حمل مرغ زنده با یک پلاک برای یک مرغداری تعریف میشود، امکان اینکه همان خودرو برای بار دوم یا سوم نیز در سیستم برای همان مرغداری تعریف شود، وجود ندارد. در حالی که در عمل، مواردی داریم که یک خودرو ممکن است برای یک مرغداری یا سالن، دو یا حتی سه مرتبه سرویس انجام دهد. مدیرعامل شرکت پرتو بیتا افزود: به عنوان مثال، ممکن است سالنی در قاین یا در محدوده نزدیک کشتارگاه بیرجند وجود داشته باشد و یک خودرو در طول روز دو یا سه مرتبه برای آن مجموعه سرویس انجام دهد. اما در سامانه، این محدودیت وجود دارد و امکان ثبت مجدد همان خودرو برای همان مقصد به راحتی فراهم نیست. عاطفی همچنین به موضوع ثبت مشخصات مرغداران اشاره کرد و گفت: حتی در برخی موارد، هنگام تعریف نام مرغدار و تطبیق آن با مجوز مربوطه نیز یکسری اختلافات و مشکلات وجود دارد و اطلاعات به اصطلاح با هم نمیخواند. در مقابل، سامانه سماتیم از این جهت راحتتر است و اطلاعات موردنیاز را میتوان با سهولت بیشتری در آن وارد کرد. وی تصریح کرد: اگر قرار است یکی از این دو سامانه به عنوان سامانه اصلی یا دارای اولویت مورد استفاده قرار گیرد، به نظر من بهتر است این دو سامانه به شکلی با یکدیگر هماهنگ باشند که اطلاعات موردنیاز از هر دو دریافت شود و نقاط قوت هر دو سامانه مورد استفاده قرار گیرد. مدیرعامل شرکت پرتو بیتا افزود: با این حال، ما اتصال بین این دو سامانه را برقرار کردهایم تا اطلاعات بتواند بین آنها منتقل شود. این اتصال تا امروز توانسته در کشور بیش از ۵۰ هزار معامله را مدیریت کند و این تعداد نیز همچنان در حال افزایش است. وی ادامه داد: اگر اشتباه نکنم، از حدود یک ماه و نیم تا دو ماه پیش، این اتصال به صورت برخط بین دو سامانه برقرار شده و از آن زمان، استانها را به صورت مرحلهبهمرحله تحت پوشش قرار دادهایم و اطلاعات آنها را منتقل میکنیم. عاطفی خاطرنشان کرد: نکته مهم این است که صرفاً اطلاعات جاری منتقل نمیشود، بلکه اطلاعات از روز اول فعالیت سامانه نیز در حال انتقال است. فکر میکنم هفته گذشته این فرآیند به مرحلهای رسید که اطلاعات اولین معاملهای که از روز اول در سامانه ثبت شده بود نیز به سامانه دیگر منتقل شد. وی درباره وضعیت خراسان جنوبی نیز گفت: در حوزه خراسان جنوبی نیز فرآیند جاری است و این انتقال اطلاعات و اتصال بین دو سامانه در استان در حال انجام است. مدیرعامل شرکت پرتو بیتا، در ادامه جلسه و در پاسخ به مباحث مطرحشده درباره هزینههای سامانه و موضوع واگذاری آن به استان، اظهار کرد: عددی که برای استان خراسان جنوبی مطرح میشود، در شرایط فعلی حتی به اندازه هزینه یک نیروی فنی ما نیز نیست. بخشی از عددی که در جلسه مطرح شد، مربوط به هزینههای توسعه، نیروی فنی و حوزههای فناوری پیشرفته است و طبیعتاً این هزینهها برای مجموعه ما وجود دارد. وی افزود: در حوزه صنعت، زمانی که یک کارخانه تجهیزاتی را وارد میکند، ممکن است برای تجهیزات خود میلیونها دلار هزینه کند؛ در حوزه فناوری نیز تجهیزات سختافزاری، سرورها، زیرساختهای امنیتی و نیروی انسانی هزینههای قابل توجهی دارند. با این حال، هزینهای که بابت این سامانه دریافت میشود، در مقایسه با هزینه واقعی زیرساخت و منابع انسانی، رقم بسیار پایینی است. عاطفی ادامه داد: از نظر منابع انسانی نیز میتوانم با اطمینان بگویم که عددی که برای این موضوع در نظر گرفته شده، از پایینترین اعداد در کل کشور است. زمانی که قرارداد را منعقد کردیم، تعهدات مشخصی داشتیم و بر اساس همان قرارداد نیز در حال دریافت مبالغ و ارائه خدمات هستیم. در حال حاضر نیز با همان مبنا کار را پیش میبریم. وی با اشاره به افزایش قابل توجه قیمت مرغ نسبت به زمان انعقاد قرارداد گفت: زمانی که قرارداد را بستیم، قیمت مرغ حدود ۳۵ هزار تومان به ازای هر کیلو بود، اما امروز قیمت مرغ به بیش از ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان رسیده است، در حالی که عدد قرارداد ما همچنان همان عدد قبلی است. بنابراین نسبت هزینه سامانه به ارزش و گردش مالی حوزه مرغ، امروز بسیار پایینتر از گذشته است. عاطفی در ادامه با اشاره به موضوع واگذاری بخشی از سامانه در سطح استان اظهار کرد: در خصوص واگذاری لایسنس نیز باید توجه داشت که این سامانه، یک سامانه ملی است و در استانهای مختلف کشور در حال فعالیت است. بنابراین امکان اینکه یک بخش از سامانه صرفاً به یک استان واگذار شود، وجود ندارد. وی افزود: سامانه به صورت یکپارچه در سطح کشور مدیریت میشود و زیرساختهای آن نیز به همین شکل طراحی شده است. ضمن اینکه تجهیزات و زیرساختهای مورد نیاز سامانه، هزینههای بسیار سنگینی دارد؛ از تجهیزات سختافزاری و سرورها گرفته تا زیرساختهای امنیتی و سایر امکانات فنی. مدیرعامل شرکت پرتو بیتا با اشاره به اهمیت پایداری و امنیت سامانه گفت: توجه داشته باشید که در جریان جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ اخیر، سامانه «سماتیم» حتی یک روز قطعی نداشت. بارها و بارها حمله و اتک سایبری صورت گرفت و بسیاری از سامانههای کشور، حتی برخی سامانههای بانکی، دچار اختلال شدند، اما سامانه سماتیم حتی یک ساعت و حتی یک ربع نیز قطعی نداشت. وی تصریح کرد: سامانه سماتیم در آن مقطع، تنها سامانه معاملاتی کشور بود که دچار قطعی نشد. برای نمونه، سامانه معاملاتی اصفهان حدود سه روز دچار اختلال شد و در نتیجه، تمام فروشگاهها با مشکل مواجه شدند. حتی خود سازمان نیز اعلام کرد که فروشگاهها دچار مشکل شدهاند و با وجود گذشت چند ماه، هنوز نتوانستهاند به طور کامل به شرایط عادی بازگردند. عاطفی تأکید کرد: ایجاد و حفظ چنین زیرساختی طبیعتاً هزینههای بسیار سنگینی دارد و برای رسیدن به این سطح از پایداری و امنیت، سرمایهگذاری قابل توجهی در بخشهای مختلف انجام شده است. دلیل اصلی این موضوع نیز این است که سامانه به صورت یکپارچه در سطح کشور مدیریت میشود و باید بتواند در شرایط عادی و همچنین شرایط بحرانی، بدون اختلال به فعالیت خود ادامه دهد. وی گفت: بنابراین، با توجه به شرایط موجود، امکان واگذاری بخشی از سامانه به یک استان وجود ندارد و از طرف دیگر، عددی که در سال ۱۴۰۵ از سمت استان بابت این خدمات پرداخت میشود، واقعاً رقم قابل توجهی نیست که بخواهد به عنوان یک دغدغه مالی مطرح شود. عاطفی خاطرنشان کرد: ما صرفاً از باب تعهدی که دادهایم و با هدف به سرانجام رساندن این کار، در حال ادامه مسیر هستیم. هدف این است که هم سازمان از داشتن یک ابزار شفاف و نظارتی بهرهمند شود و هم فعالان اقتصادی بتوانند فرایندها را با کمترین دستانداز و مشکل طی کنند. ما نیز در همین مسیر در خدمت دوستان هستیم و امیدواریم این فرایند به بهترین شکل ادامه پیدا کند.
طوری، سرپرست دفتر نظارت و بازرسی کاالهای اساسی اداره کل جهاد کشاورزی استان در این نشست با تأکید بر ضرورت شفافیت اطلاعات در سامانههای هوشمندسازی تولید و توزیع گوشت مرغ اظهار کرد: مطالبه اصلی ما در این موضوع، ایجاد شفافیت و دسترسی به اطلاعات دقیق و قابل استناد است و در شرایط فعلی حتی میتوان موضوع مراودات مالی را از فرآیند اجرایی سامانه کنار گذاشت. وی افزود: زمانی که سامانه از حالت ناقص خارج شود و اطلاعات بهصورت کامل در آن ثبت شود، دستگاههای نظارتی میتوانند میزان تولید، توزیع و خروجی مرغ را بهصورت دقیق مشاهده و گزارشگیری کنند. در چنین شرایطی، برای دریافت یک آمار ساده نیازی نیست کارشناسان با دستگاههای مختلف تماس بگیرند و اطلاعات را بهصورت دستی دریافت کنند.
طوری ادامه داد: امروز مجموعه نظارت و بازرسی با محدودیت نیروی انسانی مواجه است و کارشناسان باید علاوه بر حوزه مرغ، موضوعات مختلفی از جمله تخممرغ، شیر، پنیر و سایر کالاهای اساسی و همچنین سامانههای متعدد را پیگیری کنند. بنابراین ایجاد یک سامانه جامع، دقیق و شفاف میتواند بخش قابل توجهی از این مشکلات را کاهش دهد. وی با اشاره به برخی مشکلات ناشی از نبود اطلاعات یکپارچه گفت: در برخی موارد، برای مشخص شدن میزان تولید یا تحویل، مجبوریم از دستگاههای مختلف استعلام بگیریم و حتی در مواردی اختلال سامانههای مرتبط باعث میشود اطلاعات مورد نیاز در زمان مناسب در دسترس نباشد. این وضعیت میتواند زمینهساز تشکیل پرونده برای تولیدکنندگان شود و در ادامه، مشکلاتی را برای واحدهای تولیدی و کشتارگاهها ایجاد کند. مسئول دفتر نظارت و بازرسی کالاهای اساسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی تأکید کرد: اگر اطلاعات تولید و توزیع بهصورت دقیق و شفاف در سامانه ثبت شود، هم دستگاههای نظارتی ابزار لازم برای کنترل و نظارت را خواهند داشت و هم تولیدکننده میتواند بر اساس اطلاعات ثبتشده از عملکرد خود دفاع کند. وی با اشاره به تجربه اجرای سامانه در استان اظهار کرد: انتظار ما این است که سامانه صرفاً به ابزاری برای ایجاد تکالیف جدید تبدیل نشود، بلکه در عمل بتواند مشکلات موجود را کاهش دهد. اگر هر زمان مشکلی در فرآیند ثبت اطلاعات یا گزارشگیری ایجاد شد، تیم اجرایی سامانه آمادگی حضور در استان و رفع مشکل را داشته باشد، قطعاً روند اجرای سامانه با موفقیت بیشتری همراه خواهد بود. طوری همچنین پیشنهاد کرد: در شرایط فعلی میتوان اجرای فرآیندهای سامانه را بهصورت مرحلهای و حتی پایلوت در یک شهرستان آغاز کرد تا نقاط ضعف و مشکلات احتمالی مشخص و برطرف شود و پس از اطمینان از صحت عملکرد، فرآیند به سایر شهرستانها تعمیم پیدا کند. وی در پایان خاطرنشان کرد: هدف اصلی ما مقابله با سامانه یا توقف اجرای آن نیست؛ بلکه تأکید داریم سامانه زمانی میتواند به صنعت طیور، کشتارگاهها، مرغداران و دستگاههای نظارتی کمک کند که اطلاعات آن کامل، دقیق، شفاف و قابل استناد باشد.
درپایان جلسه مقررگردید اجرای پروژه سامانههای هوشمندسازی تولید و توزیع گوشت مرغ، از مهرماه سال جاری بهصورت پایلوت در شهرستان بیرجند آغاز گردد و پس از گذشت یک ماه از اجرای آزمایشی، عملکرد سامانه و فرآیندهای اجرایی آن توسط دستگاههای ذیربط، تشکلهای بخش خصوصی و شرکت پشتیبان مورد ارزیابی قرار گرفته و تمامی نواقص، مشکلات فنی و فرآیندی شناسایی و برای رفع آنها اقدام شود . جلوگیری از ثبت اطلاعات موازی و هماهنگی فرآیندهای سامانههای سماتیم و ساتیما، و برگزاری دوره آموزشی تخصصی برای فعالان صنعت مرغ از دیگر مصوبات این جلسه بود.
