درخواست فعالان اقتصادی صنعت طیور استان درخصوص توقف در اجبار جوجه ریزی سویه آرین در فارم های مرغ مادر و مرغداری های گوشتی
رضا فروزانفر- نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند در جلسه کارشناسی شورای گفت و گوی استان مورخ ۱۴/۱۰/۱۴۰۴، اظهار نمود با توجه به شرایط پیش آمده و تغییر نرخ ارز، مسیر حرکت صنعت طیور دچار دگرگونی شده است و اکنون برای ارائهای کاملتر در جلسه کمیته کارشناسی آتی، شایسته است چند محور اصلی که بیانگر مشکلات کنونی مرغداران، کارخانجات و زنجیرههای تولید است، در شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی طرح گردد. وی در ادامه افزود بیتردید همگان واقفیم که صنعت طیور پس از نفت، نخستین صنعت کشور و دومین صنعت استان از نظر جایگاه به شمار میآید اما امروز در پی شوک های وارده ناشی از تغییرات نرخ ارز و بلاتکلیفیهای پیش رو، متاسفانه نمایندگان زنجیره تولید، کشتارگاهها و مرغداران از وضعیت فردا نیز آگاه نیستند و همین عدم قطعیت در روند مسیر صنعت مشکلات و موانعی را ایجاد می کند. نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند افزود شایسته بود دولت، پیش از اتخاذ تصمیمات در حوزه اقتصاد تولید کنندگان و زنجیره های تولیدی، با اعتماد به اصناف و مشورت با آنان، گامهای لازم را برمیداشت. وی در ادامه با اشاره به تفاوت اتفاقات اقتصادی رخ داده در چند روز اخیر با گذشته گفت، پیش از این، انبارها مملو از محصول بود و مشکل اصلی، تخلیه و تامین فضا بود؛ اما اکنون پس از ماهها، تامین نهادههایی چون ذرت و سویا با دشواری روبرو شده و انبارها خالی است حتی ذخایر استراتژیک شرکتهای پشتیبانی نیز رو به اتمام نهاده و این موضوع جای نگرانی عمیقی دارد. فروزانفر در ادامه به بیان اصلی ترین مشکلات حوزه صنعت طیور پرداخت محور نخست مشکل، تعیین تکلیف مرغداران، دامداران و سایر حلقههای تولید در شرایط جدید ارزی است. پرسش اینجاست که تکلیف سهمیههای بازمانده، بستانکاریهای ناشی از تفاوت نرخها و وضعیت قیمت گذاری در بازار آینده چیست؟ این ابهام میباید هر چه زودتر رفع گردد. محور دوم، افزایش حداقل سهبرابری سرمایه در گردش صنعت است که تامین نقدینگی را به چالشی بزرگ بدل کرده است. باید اندیشید که چگونه میتوان جریان نقدینگی را برای دامدار، مرغدار، کارخانه و زنجیره تأمین بازگرداند و مانع از توقف چرخه تولید شد. محور سوم، لزوم پایان بخشیدن به قیمتگذاریهای دستوری و اجازه فعالیت مکانیسم عرضه و تقاضاست. چراکه افزایش سرسامآور هزینهها اعم از حملونقل، مواد مصرفی و سایر اقلام، قیمت تمامشده را بالا برده و دخالت دولت در قیمتگذاری تنها بر پیچیدگی اوضاع میافزاید. باید اجازه داد قیمتها به مرور جایگاه واقعی خویش را بیابند تا تخصیص بهینه منابع ممکن گردد. محور چهارم، نحوه تخصیص یارانههاست. اگرچه قصد دولت انتقال مستقیم یارانه به مصرفکننده نهایی ست، اما باید توجه داشت که تغییر شکل یارانه به پرداخت نقدی ممکن است به مازاد تولید و کاهش قدرت خرید برای کالای تولیدی بینجامد. وی در ادامه افزود پیشنهاد میشود به جای کمک نقدی، از ابزارهایی مانند کالابرگ برای توزیع محصولات پروتئینی استفاده شود تا هم مصرفکننده حمایت شود و هم تولیدکننده با افت تقاضا مواجه نگردد. فروزانفر در پایان تاکید نمود محور پایانی، توجه به توسعه بازارهای صادراتی، به ویژه در کشورهای همسایه مانند افغانستان و پاکستان است لذا با تسهیل صادرات و حتی انعقاد قراردادهای تأمین نهاده از این کشورها، میتوان هم از ظرفیتهای اضافی صنعت استفاده کرد و هم برای کشور ارزآوری نمود. همچنین در کوتاهمدت نیز خرید تضمینی با قیمتی منصفانه میتواند پشتوانهای برای تولیدکنندگان باشد. امید است با طرح این موارد و همفکری جمعی، بتوان راهکارهای عملی و سریعی برای گذار از این مرحله حساس فراهم آورد. فرزانفر در ادامه افزود اما در مورد موضوع سویه آرین و مسائل فنی مربوط به آن: اگر از نژادهای غیرسویه آرین حدود ۱۸۰ تخممرغ نطفه دار و ۱۶۰ عدد جوجه استحصال شود، در سویه آرین این مقدار تقریباً ۳۵ درصد کمتر بهره وری حاصل می شود یعنی حدود ۱۴۰ عدد تخم مرغ نطفه دار و ۱۲۰ عدد جوجه تولید می شود . با احتساب تلفات و ضریب تبدیل نامناسب، میانگین تولید گوشت مرغ زیر دو کیلوگرم به ازای هر کیلوگرم مرغ زنده حدود ۲۰۰ گرم دان اضافه مصرف می گردد؛ به عبارت دیگر، حدود ۲۰۰ گرم ناکارآمدی در مصرف دان به ازای هر کیلوگرم مرغ زنده وجود دارد. در وزن بین ۲.۵ تا ۳ کیلوگرم وزن هر مرغ این رقم به حدود ۶۰۰ گرم دان اضافه به ازای هر کیلوگرم مرغ زنده خواهد رسید.همچنین در مرحله بعد، مرغ که وارد کشتارگاه میشود با احتساب افت کشتار حدود ۳.۵ تا ۴ درصد بیشتر و با در نظر گرفتن تلفات وازد گله که در سویه های غیر آرین حدود ۱۰ درصد است، در نهایت حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد تلفات و وازد در سویه آرین نامطلبوب تر اتفاق می افتد. و متاسفانه در مرحله قطعهبندی نیز اگر بخواهیم گوشت سفید را جدا کنیم، حدود ۸ درصد استحصال گوشت کمتر به ازای هر کیلو گرم مرغ زنده کمتر به دست میآید این مسئله میتواند در مقیاس ملی به یک فاجعه تبدیل گردد.
حسین هاشمی – نماینده دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری در این جلسه بااشاره به هدف دولت از حذف ارز ترجیحی گفت: هدف دولت حمایت از تولیدکننده و مصرفکننده می باشد، وی در ادامه افزود همانطور که اشاره شد، مقرر گردیده است به هر فرد ایرانی تا سقف دهک نهم جامعه، مبلغ یک میلیون تومان در ماه پرداخت شود. همچنین اعلام شده که در فاز نخست، مبلغ چهار میلیون تومان برای چهار ماه تزریق گردد تا زمینههای پشتیبانی لازم فراهم آید. امید است این برنامه بهخوبی در جهت بهبود وضع موجود و عبور از مشکلات اقتصادی پیاده شود اگرچه ممکن است اجرا دقیقاً مطابق انتظار نباشد اما تلاش بر این است که در چارچوب سیاستها و برنامههای اعلام شده کشور که جنبه قانونی یافته است، حرکت کنیم تا هیچیک از قشرها و سطوح مختلف جامعه بهویژه تولیدکنندگان دچار آسیب نشوند.
در پایان جلسه درخصوص دستور جلسه پیشنهاد گردید: موضوع توقف در اجبار جوجه ریزی سویه آرین از طریق شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان در سطح ملی پیگیری و همچنین پیشنهاد شد سویه آرین در راستای کار تحقیقاتی و برای ذخیره ژنتیکی در وزارت جهاد کشاورزی حفظ گردد. از سوی دیگر باعنایت به اعلام دولت محترم مبنی بر حذف ارز ترجیحی واردات نهاده ها و کالاهای اساسی پینشهادات ذیل ارائه گردید:
تعیین تکلیف سهمیه جذب نشده در بازارگاه، تعیین روش های جبران و تأمین نقدینگی مرغدار، دامدار، کارخانجات و زنجیره های تولیدی، فعال شدن قیمت های واقعی براساس مکانیزم عرضه و تقاضا، تعیین تکلیف ظرفیت اضافی تولید داخل و تسهیل گری جهت صادرات گوشت مرغ، قرارداد با کشورهای همسایه (با اولویت کشورافغانستان و پاکستان) جهت کشت فراسرزمینی و تهاتر در صادرات و خرید تضمینی دولت در کوتاه مدت و … برگزار گردد.